Delabelen onterechte penicilline allergie 1e lijn

Doel

Het opsporen en verwijderen van onterechte penicilline allergieregistraties in patiëntendossiers in de eerste lijn, het implementeren van een uniforme werkwijze voor allergieregistratie en het bevorderen van samenwerking en scholing voor zorgverleners, met als doel het verbeteren van de patiëntveiligheid en -zorg.

In de eerste lijn is bij 2-3% van de patiënten een antibiotica-allergie geregistreerd, waarvan penicilline-allergie het meest voorkomt. Uit onderzoek blijkt dat 80 tot 90% van deze registraties onjuist is, waardoor patiënten ten onrechte als allergisch worden beschouwd.

Voor de regio Gool en omstreken gaat dit om ca 5000- 8000 patiënten. Dit leidt ertoe dat bij deze patiënten eerstelijn-voorkeursantibiotica onnodig worden vermeden, wat kan resulteren in suboptimale behandeling, verhoogd gebruik van tweede-keuze antibiotica en een hoger risico op antibioticaresistentie. Daarnaast gaan deze alternatieven vaak gepaard met meer bijwerkingen, een langere ziekteduur en hogere zorgkosten.

Delabeling – het corrigeren en verwijderen van onjuiste allergieregistraties – is daarom essentieel om veilige en effectieve antibiotica-inzet te bevorderen. Dit project richt zich op het opsporen en verwijderen van deze onterechte allergieregistraties in de eerste lijn binnen Gooi en omstreken.

Daarnaast wordt een uniforme werkwijze en scholing ontwikkeld, waarmee duurzame, correcte allergieregistratie wordt geborgd en herhaling van fouten wordt voorkomen.

Er is aansluiting bij het bestaande delabelingsproject in Tergooi MC, wat zorgt voor goede samenwerking met de 2° lijn en soepele doorverwijzing van patiënten die specialistische testen nodig hebben.

Aanpak

Er wordt gestart met een pilot. In deze fase wordt het volledige project doorlopen met
4 apotheken uit de regio. De resultaten van deze pilot worden gebruikt om de
methode te optimaliseren en een regionale implementatie in de overige 37 apotheken
voor te bereiden (2027).

Status Q2-2026

In het eerste kwartaal stond de voorbereiding centraal. In deze periode zijn de werkwijze en vragenlijsten ontwikkeld, zijn de deelnemende apotheken voorbereid op het project en hebben apothekers uitleg en scholing gekregen over de uitvoering.

In het tweede kwartaal is de inventarisatiefase gestart. Apothekers beoordelen geregistreerde penicilline-allergieën in patiëntendossiers om vast te stellen welke allergielabels mogelijk onterecht of verouderd zijn. In de praktijk is gebleken dat de medicatieveiligheidsprocessen binnen de apotheken al goed zijn ingericht: wanneer een geneesmiddel opnieuw wordt voorgeschreven waarvoor een allergielabel bestaat, volgt doorgaans een blokkade in het apotheekinformatiesysteem, waardoor verstrekking wordt voorkomen.
Hierdoor blijkt dat slechts een beperkt deel van de allergielabels direct op basis van dossieronderzoek kan worden verwijderd. Daarnaast zijn allergieregistraties niet altijd uniform vastgelegd, waardoor in veel gevallen onvoldoende zekerheid bestaat om direct te delabelen. Patiënten bij wie twijfel bestaat, worden uitgenodigd voor een vervolgbeoordeling. De inventarisatiefase loopt nog tot eind juli. Daarna start de volgende fase, waarin patiënten verder worden beoordeeld om onterechte allergielabels veilig te kunnen verwijderen.