De recente uitbraken van het hantavirus en norovirus op cruisechepen staan niet op zichzelf. Jaarlijks belanden 200.000 Nederlanders door een infectie in het ziekenhuis. En dat zullen er meer worden, mede door ons reisgedrag en de dalende vaccinatiegraad.
Of het nu het norovirus is, het hantavirus, of een longontsteking: jaarlijks zorgen deze infectieziekten in Nederland voor 200.000 ziekenhuisopnames.
Dat zijn evenveel patiënten als het aantal inwoners van Breda. Of zo’n 550 ziekenhuisopnames per dag. De meeste mensen genezen, maar in 2024 overleden ruim 11.000 mensen aan een infectie.
Het aantal mensen dat getroffen wordt door een infectieziekte is nu voor het eerst becijferd door Samenwerking Infectieziekten, een samenwerkingsverband van patiënten, zorgprofessionals en gezondheidsfondsen. Dat getal zal volgens voorzitter Margriet Schneider de komende jaren alleen maar stijgen. “Nederland moet wakker worden. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen.”
Vaker op vakantie
Een deel van de oorzaken van infectieziekten komt door ons eigen gedrag. Zo brak het megabesmettelijke norovirus afgelopen week uit op twee cruiseschepen en was er een uitbraak van het hantavirus op het cruiseschip Hondius, waarbij drie mensen zijn overleden. Uitbraken die er vroeger niet waren, omdat mensen veel minder vaak op vakantie gingen, of hooguit met het eigen gezin in een eigen tent of bungalow de weken doorbrachten.
“Het hantavirus kon altijd al overspringen op de mens, maar vroeger bleef zoiets bij de plaatselijke bevolking,” zegt Schneider. “Nu zijn we met zijn allen aan het reizen en raakt het ook buitenlanders, die daarna dan weer doorreizen, per schip of vliegtuig en zo weer anderen besmetten.”
Schneider vindt het schokkend dat de vaccinatiegraad in Nederland steeds verder daalt. “Als je dat ziet dalen bij gerenommeerde kindervaccinaties, dan denk ik: hoe kan dat? Dit waren infectieziekten die we overwonnen hadden, nu hebben we er weer mee te maken.”
Resistente bacteriën
Nog zo’n probleem: steeds meer bacteriën raken resistent tegen antibiotica. Nu al zijn er voorbeelden bekend van een blaasontsteking die nauwelijks meer te behandelen is. Of schimmels die door gebruik van gewasbeschermingsmiddelen ongevoelig zijn geworden voor een behandeling. “Gedeeltelijk zijn dat middelen die we ook in het ziekenhuis gebruiken.”
In de stallen van geitenboerderijen blijken bacteriën voor te komen die mogelijk verklaren waarom direct omwonenden vaker een longontsteking oplopen. De meeste ziekenhuisopnames zijn van mensen met een longontsteking, gevolgd door patiënten met een urinewegontsteking.
Schneider: “De wereld is de laatste decennia heel erg veranderd en we worden geconfronteerd met uitkomsten waar we nog niet op voorbereid zijn.” Ze weet dan ook één ding wel zeker: een pandemie zoals corona die veroorzaakte zal weer uitbreken. “Misschien over tien jaar, dat weten we niet. Wat we wel weten: die komt en dan kun je maar beter goed voorbereid zijn.”
Voorkom besmetting
Om die reden begint Samenwerking Infectieziekten maandag met de campagne ‘Samen infectieveilig’. “We kunnen zelf veel doen om besmettingen te voorkomen. We moeten ons daar bewust van zijn.” Dat is volgens de voorzitter ook nodig omdat een deel van de ziekenhuispatiënten ouderen en chronische zieken zijn, die extra kwetsbaar zijn voor een infectie.
Sla een vaccinatie dus niet over, is het devies, gebruik antibiotica volgens het voorschrift, weet wat er moet gebeuren als er een pandemie uitbreekt en hou de bekende corona-adviezen in ere. “Nies dus in je elleboog, was je handen, blijf thuis bij griep- en verkoudheidsklachten en check infectierisico’s van de plek waar je op reis gaat.”
Bron: Parool