Onderwijsproject AMR: hygiëne en infectiepreventie

Het onderwijsproject AMR: hygiëne en infectiepreventie biedt een onderwijsprogramma voor mbo- en hbo-opleidingen tot verzorgende en verpleegkundige (NLQF 3 en 4) en voor de mbo-opleiding tot doktersassistent.

Doel

Het verminderen van zorginfecties door de kennis van (toekomstige) zorgprofessionals in ziekenhuizen, de langdurige zorg en huisartsenpraktijken te versterken. Daarnaast vergroot het project de bewustwording van zorgprofessionals over antimicrobiële resistentie en infectiepreventie.

Aanpak

Het is belangrijk dat toekomstige zorgprofessionals met de juiste kennis en houding de praktijk ingaan, terwijl zittende zorgprofessionals zich blijven ontwikkelen via bij- en nascholing. Docenten en praktijkopleiders spelen hierbij een sleutelrol: zij dragen kennis over en stimuleren professioneel gedrag. Dit project versterkt het onderwijs aan (toekomstige) zorgprofessionals door het aanbod in verschillende leercontexten te verrijken. Dat doen we met:

• Een intensief, persoonlijk en op maat gemaakt begeleidingstraject voor docententeams, met aandacht voor de individuele docent, het curriculum, het lesmateriaal en het skillslab (audit).
• Een gevalideerde kennisvragenlijst over de thema’s van de Gouden Standaard Infectiepreventie. De vragenlijst maakt kennisniveau en blinde vlekken zichtbaar, zodat docenten hun lesaanbod daarop kunnen afstemmen.
• Een onderwijspakket met leerdoelen en lesmateriaal per thema van de Gouden Standaard.

Hoe ziet het programma er uit?

Het programma bestaat uit meerdere onderdelen: een verantwoordingsdocument, een train-de-trainerpakket, een onderwijspakket en een audit van het skillslab. Na afronding zijn docenten goed voorbereid om onderwijs te verzorgen over infectiepreventie en antimicrobiële resistentie. Studenten leren hierdoor veilige zorg te leveren en de overdracht en verspreiding van (resistente) micro-organismen zoveel mogelijk te beperken.

Presentaties voor docenten

Ter ondersteuning van het onderwijspakket infectiepreventie zijn 13 PowerPointpresentaties ontwikkeld voor docenten. De presentaties sluiten aan op de onderwerpen uit het onderwijspakket en kunnen direct worden gebruikt in de lessen.

Gouden Standaard Onderwijs Infectiepreventie

Waarom deze standaard?

De aanleiding voor de ontwikkeling van de Gouden Standaard Onderwijs Infectiepreventie was het ontbreken van een actuele en gevalideerde body of knowledge (kennisbank/kennisdocument) over infectiepreventie en bijpassende thema’s binnen het zorgonderwijs.

De Gouden Standaard is een aanvulling op het landelijk curriculum van mbo- en hbo- opleidingen in zorg en welzijn, waarin globaal de kennis en vaardigheden staan beschreven die een student aan het einde van zijn/haar opleiding moet beheersen. De Gouden Standaard is tot stand gekomen met hulp van experts uit zorg en onderwijs en is opgesteld aan de hand van literatuuronderzoeken relevante bronnen.

Isolatiekaarten

In zorghuizen wordt gebruikgemaakt van deurkaarten met instructies over de uitvoering van de isolatievorm bij de patiënt. Deze worden ook wel isolatiekaarten genoemd. Download hier het hele pakket.

Status Q2-2026

Het project richt zich op het versterken van infectiepreventieonderwijs voor zorgprofessionals in opleiding. Tien mbo- en hbo-opleidingen worden op maat begeleid, ondersteund met nieuw ontwikkeld lesmateriaal zoals een onderwijspakket, instructiekaarten en een interactieve escape game.

Op 13 april vond een regionale AMR Kennis- en Netwerkdag plaats voor docenten en opleiders. Na de zomer krijgt dit een digitaal vervolg, zodat docenten en opleiders blijvend worden geïnformeerd, gemotiveerd en betrokken bij antimicrobiële resistentie (AMR) en infectiepreventie.

De Gouden Standaard Infectiepreventie voor verpleegkundigen en verzorgenden is aangepast voor de opleiding tot doktersassistent. Het concept ligt ter landelijke goedkeuring klaar. De landelijke verspreiding staat gepland aan het begin van schooljaar 2026-2027.

Bij een aantal scholen is de kennisvragenlijst voor de tweede keer afgenomen. Hoewel de onderzoeksgroep nog te klein is om conclusies te trekken, laten de eerste resultaten een verbetering zien in de kennis over handhygiëne. Zo steeg het percentage studenten dat weet dat handen wassen na een toiletbezoek noodzakelijk is van 61% naar 79%. Tegelijkertijd blijven aandachtspunten bestaan, zoals de juiste momenten voor handhygiëne en het correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.
Deze resultaten onderstrepen het belang van meer casuïstiek, simulatietrainingen en goede instructies tijdens stages en in de praktijk. Ook voorbeeldgedrag op de werkvloer speelt hierbij een belangrijke rol. Ter ondersteuning zijn een onderwijspakket met lessen per leerjaar, bijbehorende presentaties en een digitaal leerportaal ontwikkeld. Het leerportaal is gebaseerd op de Gouden Standaard Infectiepreventie.

Uit een enquête onder opleiders in de VVT-sector (n=22) blijkt dat 54% de kennis en het gedrag van studenten en stagiaires op het gebied van infectiepreventie als matig tot onvoldoende beoordeelt. Daarom wordt in het komende halfjaar een praktische toolbox ontwikkeld om deze doelgroep en hun begeleiders verder te ondersteunen.