Het kabinet reserveert op langere termijn een bedrag dat kan oplopen tot 177 miljoen euro per jaar, schrijft minister van Volksgezondheid Sophie Hermans (VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Daarmee kunnen de belangrijkste plannen om Nederland voor te bereiden op een eventuele nieuwe pandemie toch doorgaan.
Na de presentatie van het regeerakkoord ontstond er verontwaardiging over het ontbreken van een bekostiging op lange termijn. Nog niet zo lang geleden was Den Haag, inclusief coalitiepartijen D66, VVD en CDA, ervan doordrongen dat Nederland beter moest worden voorbereid op een toekomstige pandemie. Het kabinet-Rutte IV besloot niet voor niets om jaarlijks tot 300 miljoen euro vrij te maken om te leren van de coronapandemie.
Dat plan werd door een bezuiniging van het kabinet-Schoof al grotendeels tenietgedaan. Op langere termijn ontbrak daardoor een structurele investering, wat toen al leidde tot grote verontwaardiging bij een groot deel van de Kamer. Het kabinet-Jetten besloot bij de onderhandelingen over het coalitieakkoord die bezuiniging niet terug te draaien.
Zo ontstond er een financieel gat, met mogelijk grote gevolgen. In een interview in de Volkskrant waarschuwde Chris van Dam, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), voor de risico’s. De kans dat Nederland door een nieuwe pandemie getroffen wordt, is immers niet ineens weg. ‘Het is van dezelfde logica als: we schaffen de brandweer af, omdat er nu geen vuur is’, zei hij.
In de praktijk zou het wegvallen van het budget betekenen dat er een streep gaat door plannen die nog maar net vorm krijgen. Zo zou de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) van het RIVM, een soort commandocentrum bij een nieuwe pandemie, alweer moeten sluiten terwijl het nog in opbouw is. De GGD’s zouden afscheid moeten nemen van werknemers die afgelopen jaren juist waren aangenomen om beter te reageren op een uitbraak van infectieziekten.
Met het vrijgemaakte budget kunnen die plannen voorlopig toch doorgaan. Daarvoor was wel politieke druk nodig. Een meerderheid van de Tweede Kamer, inclusief de coalitiepartijen, steunde vorige week een voorstel van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker om structureel meer geld vrij te maken.
Minister van Volksgezondheid Hermans liet in een reactie daarop doorschemeren dat zij de bezorgdheid deelde en in de Voorjaarsnota op zoek zou gaan naar geld voor pandemische paraatheid.
Dat er geld gevonden zou worden, was niet vanzelfsprekend. Het kabinet wil de komende jaren miljarden euro’s bezuinigen op de zorgkosten: een extra uitgave past niet in dat voornemen. Maar Hermans kan onder meer gebruikmaken van meevallers op haar begroting.
De kans dat Nederland door een nieuwe pandemie getroffen wordt, is niet weg.
Bekijk de oorspronkelijke pagina: pagina 5
Bron: Volkskrant